„Przestrzeń publiczna i państwo dobrobytu” | konferencja

5 listopada 2015 | Towarzystwo Przyjaciół Nauk | Poznań

Dr Aleksandra Łukaszewicz Alcaraz oraz Małgorzata Michałowska biorą udział w ogólnopolskiej konferencji naukowej pt. „Przestrzeń publiczna i państwo dobrobytu”, która odbędzie się 5 listopada 2015 w Poznaniu, organizowanej przez Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk (http://ptpn.poznan.pl/).

Dr Aleksandra Łukaszewicz Alcaraz wystąpi z referatem: „Street-art, graffiti, wandalizm – w kontekście estetyki środowiskowej Berleanta”.

Abstrakt wystąpienia:

W kontekście rozwijającej się obecnie dyskusji w Polsce na temat graffiti i street-artu uważam, że warto dokonać analizy pola dyskusji oraz scharakteryzować te formy ingerencji wizualnej w tkankę miejską w perspektywie estetyki środowiskowej, dodając do nich również wandalizm, mający formę drapania i mazania znaków i form nakierowanych na zniszczenie obiektu.
Estetyka środowiskowa jest rozwijana współcześnie przez Arnolda Berleanta na gruncie amerykańskiego pragmatyzmu wywodzącego się od Johna Deweya i europejskiej fenomenologii przede wszystkim Maurice Merleau-Ponty’ego.

Berleant przedstawia partycypacyjne podejście do przestrzeni naszego życia, w których jesteśmy cieleśnie zaangażowani poprzez nasze świadome ciała, postrzegające i działające, określające nas samych i nasze otoczenie poprzez czynności i ich transformacyjny wpływ na środowisko życia.
Chociaż Berleant nie odnosi się wprost do zjawiska graffiti, street-artu czy wandalizmu to zaproponowane przez niego ramy pojęciowe są odpowiednie do refleksji nad nimi, ponieważ, jak wskazuje, każda przestrzeń środowiskowa, jest przestrzenią działania, a zatem wymaga partycypacji, przez co staje się przestrzenią społeczną.

Estetyka środowiskowa odchodzi od wizualnej fiksacji w odniesieniu do przestrzeni miejskiej i podkreśla multisensoryczny charakter jej doświadczania, które nas angażuje cieleśnie, a nie tylko daje przyjemność wzrokową. Prezentuje partycypacyjny model percepcji środowiska, w ramach którego „ciało (…) [jest – A.Ł.A] organicznym, społecznym, świadomym organizmem (…) ujmowanym jako materialny węzeł, który jednocześnie jest generatorem i produktem sił środowiskowych“.

Z punktu widzenia estetyki środowiskowej street-art, który przybiera często formę festiwalową i jest realizowany za zgodą władz miejskich, ma charakter bardziej tradycyjny, odnoszący się do tradycyjnej estetyki i uznawanych przez nią wartości, a także reprezentuje wizualny model podejścia do przestrzeni miejskiej. Jego siła społecznej transformacji ma zatem ograniczony zasięg i formę realizacji, wpisując się raczej w praktyki upiększania, uatrakcyjniania fasad budynków miejskich w taki sposób, by współgrały z otoczeniem i wywoływały estetyczną, wizualną satysfakcję.

Natomiast graffiti i wandalizm są obszarami, w których realizowane jest estetyczne zaangażowanie w tkankę miejską i estetyczne doświadczenie przestrzeni miejskiej, przekraczające granice tradycyjnych pojęć piękna, wzniosłości, subtelności, symetrii czy harmonii, ponieważ każdy obiekt i każdy obraz na budynkach emituje pewnego rodzaju energię w otaczającej go przestrzeni, a ta aura wpływa na osoby w jego sąsiedztwie. Nie tylko muszą czy powinny sprawiać nam estetyczną, wizualną przyjemność, ale ich obecność może zarówno wywoływać spokój lub niepokój, dawać poczucie bezpieczeństwa lub opresji, zapraszać lub odstraszać, odpowiadać naszym oczekiwaniom lub onieśmielać.

Także omawiane przez Berleanta metafory miasta pozwalają lepiej zrozumieć charakter różnego rodzaju obrazów na ścianach miejskich: miasto jako ogród, jako las, jako maszyna i jako puszcza, dzicz („wilderness“), ponieważ obrazy street-artowe ewidentnie wspierają metaforę miasta jako ogrodu, opartego na współpracy uprawianej natury z otoczeniem kulturowym; zaś obrazy graffiti i wizualne efekty działań wandali wspierają metaforę miasta jako puszczy, dziczy („wilderness“). Jest to płodna metafora, pozwalająca na krytykę zastanej przestrzeni, wpływająca na formy działania w niej i podkreślająca plemienny charakter działań w środowisku miejskim oraz napięcia, zmagania, trudności obecne w jego doświadczaniu.

 

 

W tej samej konferencji weźmie udział mgr Małgorzata Michałowska, asystentka na Wydziale Malarstwa i Nowych Mediów. Wystąpi z referatem: „Sztuka w przestrzeni publicznej”.

Abstrakt:

Wystąpienie dotyczyć będzie związków polskiej sztuki współczesnej z sytuacją polityczną i społeczną kraju. Analizuję wybrane dzieła sztuki, które poruszały wątki polityczne zwracając szczególną uwagę na ich relacje ze społeczeństwem.
Następnie skupiam uwagę wokół zagadnień związanych ze sztuką akcji – performance i odbiorem tej (najmniej zrozumiałej) sztuki przez osoby niezwiązane ze światem sztuki. Co się dzieje, kiedy performerzy wychodzą z galerii na ulicę?
Brak zrozumienia sztuki współczesnej przez społeczeństwo skutkuje również zaniedbaniem spraw socjalnych i finansowania artystów, instytucji sztuki, do czego również nawiążę.
Istotną kwestią w moich rozważaniach jest nadal istniejący, wyuczony podział sztuki na “wysoką” i “popularną” oraz wpływ edukacji szkolnej na późniejszy stosunek społeczeństwa do sztuki.

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *