Aleksandra Łukaszewicz Alcaraz | konferencja

12 I 13 czerwca 2015 | Uniwersytet Jagielloński | Kraków

 

Aleksandra Łukaszewicz Alcaraz z Wydziału Malarstwa i Nowych Mediów Akademii Sztuki w Szczecinie bierze udział w konferencji organizowanej przez Zakład Estetyki Instytutu Filozofii UJ oraz Polskie Towarzystwo Estetyczne pt. „Estetyczne aktywacje przestrzeni miejskiej”.

Tytuł prezentacji: „Wybrane wątki pragmatyczne, ontologiczne i estetyczne w filozoficznej analizie obrazów graffiti”.

 

Abstrakt:

 

W prezentowanym artykule chcę poddać skrótowej analizie wątki pragmatyczne, ontologiczne i estetyczne, jakie pojawiają się przy probie filozoficznej analizy obrazów graffiti.

 

Rozpoznanie artystyczne i teoretyczne zjawiska graffiti i – szerzej – street-art’u, sztuki ulicy jako sztuki wymykającej się modernistycznemu pojęciu i realizującej się w przestrzeni publicznej, prywatnej i w wątpliwych obszarach pomiędzy, pozwala na jego analizę we współczesnym kontekście estetycznym, wykraczającym poza obszar tradycyjnej estetyki. Argumentuję, że odpowiednim dyskursem estetycznym, w który wpisuje się rozumienie zjawiska graffiti w perspektywie praktycznej, jest estetyka zaangażowania, proponowana przez Arnolda Berleanta a wyrosła na gruncie pragmatyzmu amerykańskiego.

Interesująca jest także kwestia ontologiczna, jaka pojawia się w przypadku zjawiska graffiti, ponieważ pytanie o obraz powraca, kiedy odnosimy się do fenomenu graffiti. Po okresie pozostawienia na uboczu pytanie: „czym jest obraz?“ powraca ze względów socjologicznych, psychologicznych, fenomenalnych, politycznych, filozoficznych. Odpowiedź na nie może już być tradycyjna, proweniencji pokantowskiej. Uważam, że jako istotne pojawiają się tu dwa wątki: obraz postrzegany jako specyficzna konstrukcja widzialności, z akcentem położonym na widzialność jako materia prima, oraz obraz jako efekt wydarzenia, przy czym efekt, który dzieje się i wywołuje kolejne ciągi zdarzeń. Zatem obraz stanowi wydarzenie wizualne oraz wizualny efekt tego wydarzenia, wydarzenia, które wynika z intencjonalnego gestu. Obraz jest performatywną konstrukcją fragmentu widzialności, która może być badana w ramach estetki formalnej Lamberta Wiesinga. Wiesing podkreśla konstrukcję widzialności od strony ontologicznej, jednak zapoznaje wewnętrzną dynamikę widzialności. Dynamika, wydarzeniowość obrazu jest wyrazista w przypadku różnych form graffiti. Postrzeganie obrazu przez pryzmat wydarzenia jest teoretycznie płodne, otwierając analizę obrazu na fenomen graffiti oraz na sztukę interaktywną i telematyczną. Do takiego podejścia ramy teoretyczne zapewnia refleksja Alaina Badiou na temat bytu i zdarzenia.

Zatem wartość obrazu, co jest zwłaszcza widoczne na przykładzie obrazów graffiti, jest określane przez proces, działanie. Ta wartość niekoniecznie musi mieć komponent tradycyjnie estetyczny. Nie symetria, harmonia,  subtelność, wzniosłość, wdzięk, nawet nie zawartość konceptualna określa wartość obrazów graffiti, choć te wartości estetyczne mogą być wtórnie do nich odniesione. Istotny jest komponent wydarzeniowy, to, co się dzieje: fakt odzyskiwania przestrzeni publicznej, fakt tworzenia, działania samoczynnie, nie z obowiązku czy przyzwolenia, fakt pozostawiania śladu, zmieniania przestrzeni społecznej, przestrzeni wizualnej pewnej wspólnoty; ciało przesączone adrenaliną i kolorem, które maluje obrazy.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *